محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
49
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
هفت جفت فرمان داد يا يك جفت ؟ يا اينكه - پناه بر خدا اگر پيامبر خدا چنين باشد - وى خود از فرمان پروردگارش سر پيچيد ، يا اينكه بپذيريم كه نويسنده اشتباه كرده است ؟ اگر اين فرض درست باشد ، بايد معلوم داشت كه اشتباه به كدام نصّ راه يافته است ؟ در نصّ فرمان يا نصّ اجرا ؟ البته با آگاهى از اين امر كه نصّ اجراء يك بار ديگر در سفر پيدايش چنين تكرار شده است كه : « از هر صاحب پيكرهء برخوردار از روح زندگى جفت جفت به نزد نوح در كشتى در آمدند « 1 » . چنان كه به روشنى از نصّ تكوين بر مىآيد كه اين نصّ بر اين موضوع پاى مىفشارد كه پروردگار به « جفت جفت » فرمان داده است ، حال آنكه داستان در سفر پيدايش ( 7 : 2 ) با اين امر اختلاف بسيار دارد . جيمز فريزر مىگويد « 2 » : چه بسا سبب پيدايى چنين دو گانه گويى آن باشد كه حكايت يهودى توفان ميان جانوران پاك و حيوانات نا پاك تفاوت گذارده است ، پس نوح در عين حال كه از هر نوع از انواع حيوانات پاك هفت جفت را با خود در كشتى همراه آورده بود . اما از انواع حيوانات نجس جز يك جفت بيشتر همراه نياورد . امّا نويسندهء كهنوتى به اين نحو ميان انواع حيوانات تفاوت نمىگذارد و مقرر مىدارد كه همهء آنها به طور برابر ( از هر كدام يك جفت ) به كشتى در آمدند و بدون متعرّض شدن به جفت هر نوع به ذكر شمار آنان بسنده كرده است و سبب چنين اختلاف آشكارى آن است كه نويسندهء كهنوتى ميان حيوانات پاك و نجس تفاوت نگذارده است ، بر اين اساس كه خداوند متعال براى نخستين بار اين تفاوت را به موسى وحى كرد ، از اين روى نوح آن را نمىدانست ، امّا نويسندهء كهنوتى معتقد بود كه جدايى ميان انواع حيوانات بر اساس پاكى و نجاست از امورى است كه جنس بشر از اعصار نخستين با آن آشنا بوده است . باز تورات دربارهء سبب توفان نيز دچار دو گانه گويى مىشود ، چرا كه در روايت يهودى آمده است كه « يهود » مصمّم شد ، كار بشريّت را پس از آنكه به بدى و گمراهى روى آورد ، يكسره كند « 3 » . امّا در روايت كهنوتى ، خداوند ( الوهيم ) - باز اختلاف ميان « يهوه » و « الوهيم » را در همين جا نيز در نظر داشته باشيد - پس از آنكه سراسر زمين را ( يعنى هر كس و هر چه از موجودات زنده در آن بود ) در تباهى ديد ، تصميم به چنين كارى گرفت « 4 » » .
--> ( 1 ) . همان ، 7 / 15 - 16 . ( 2 ) . جيمز فريزر ، پيشين ، ص 112 . ( 3 ) . سفر پيدايش ، 6 : 5 - 7 ؛ حسين ذو الفقارى صبرى ، « توراة اليهود » ، المجلة ، شمارهء 157 ، ص 11 . ( 4 ) . سفر پيدايش ، 6 : 11 - 13 ؛ حسين ذوالفقارى ، پيشين ، ص 11 .